|
Sporcu dopingi niye kullanır?
Olimpiyatlarda bu soru bir sporcuya sorulmuş
olimpiyat şampiyonu olmamı sağladıktan hemen sonra ölümüme
sebep olacağını sadece benim bildiğim bir ilacı düşünmeden
kullanabilirim diye cevap vermiş.
Doping ilkel bir kişiliğin talebidir
. Başkalarından üstünb olduğunu hissetmenin zahmetsiz
yada daha az zahmetli yoludur . Kendini aşamayan insanın
daha az zahmet ile kendini aşma vasıtasıdır . Yukarıdaki
soruya bizim cevabımız , insanoğlunun ihtiraslarını
tatmin etme hırsıdır .
Doping olarak kullanılan pek çok madde
vardır . Bunlar dört ana başlık altında toplanabilir
: Uyarıcılar , uyuşturucular , beto blokerler ve steroidler
.
Öncelikle anabolik steroidlerin yani
erkeklik hormonu ve sentetik türevlerinin işleyişine
bir göz atalım . Testesteronun işlevi erkeğin seksüel
karakterinin gelişmesini sağlamaktır . Ergenlik çağında
adale dokusunun oluşmasından sorumludur . Anabolik steroidler
vücudun erkeksi karakteristiğini düzeltmek ve kötü beslenme
neticesi oluşan protein ve elektrolit kaybını önlemek
için geliştirilmiştir . Ağır ameliyatlardan sonra yada
tehlikeli travmalarda kullanılır .
Özellikle adali gelişme ve kuvvet gerektiren
sporlarla uğraşanlar son 30 seneden beri steroid kullanıyorlar
. Bazı uzmanlarca işe yaradıklarına inanılmamasına rağmen
, araştırmacıların ve sporcuların çoğu aksini kabul
ediyor .
Sporcu ve çalıştırıcılar istemeye istemeye
steroid kullandıklarını itiraf ediyorlar . Bir egzersiz
fizyolojisti olan yüzbaşı J.Wright'ın yapmış olduğu
bir araştırmaya göre ankete alınan halterci ve vücutcuların
%90'ının doping yaptıkları tesbit edilmiştir
Egzersiz yapmadan doping kullanmak kuvvette
az bir artış meydana getirmektedir . Ağır çalışan sporcularda
steroidler daha büyük farklar meydana getiriyor gibi
görünmektedir .
Yüksek şiddetteki egzersizler , özellikle
ileri seviyelerde protein yapısında bir yıkıma neden
olabilir .Sürantrene halinin sadece gelişmenin durmasında
değil , aynı zamanda adale kütlesinde bir kaybada neden
olmasının sebebi budur . Steroidler fizyolojik derlenip
toparlanmayı daha süratle kolaylaştırıyor gibi görünmekte
ve bu süretle dokular normal büyüme kapasitelerinin
üzerine çıkmaktadırlar .
Dolayısıyla , anabolik steroidleri kullandığınızda
Vücudunuzun bio-kimyasal talebi büyük miktarda artar
ve hızlanır . Bu büyük talep nedeniyle tefam (takviye
edici farmakolojik maddeler) alımı çok özel bir şekilde
düzenlenmelidir . Özellikle amino asit , potasyum ,
kalsiyum ve magnezyum tedarikine çok dikkat edilmelidir
. Steroid kullanıcısının B kompleks alımı , özellikle
B6 ve pantotenik asit tedariki yüksek olmalıdır .
Vücudun stres halinde salgıladığı kortizol
adlı maddenin anabolik steroidler tarafından bloke edildiği
saptanmıştır . Kortizol protein yıkımına sebep olur
. Steroidler bu yıkımı durduruyor gibi görünmektedir.
Bir Rus bilim adamı farelerde anabolik
steroidlerin RNA adlı enzimi arttırdığını bulmuştur
. Bu enzimin adeledeki protein sentezini arttırdığı
düşünülmektedir .
Bunlar anabolik steroidlerin pozitif
etkileri gibi görünmekle beraber birde madalyonun diğer
yüzü vardır .
Anabolikl steroidlerin en belirgin yantesiri
karaciğer işlevlerinde meydana gelen değişikliklerdir
. Birçok vakada doping alımı durdurulduğunda anormalleşlmiş
karaciğer işlevlerinin tersine döndürülebildiği tesbit
edilmiştir . Daha vahim bir risk tümör oluşumu yani
kanserdir . Bir tıp dergisinde , öldüğü belirtilen 26
- 27 yaşındaki bir vücudcunun durumunda olduğu gibi
.
Diğer kolay fark edilebilir olmayan
biokimyasal değişiklikler , fark edildiğinde çok geç
olacak şekilde gelişme gösterebilir .
Vücuda hormon zerk ettiğinizde vücudun
hormon üretimi yavaşlıyor hatta hatta duruyor . Çünkü
beyinde aynen laboratuar gibi kanı kanı devamlı sayımdan
geçiren bir mekanizma var ve normal verilerin üstünde
hormon tesbit ettiğinde , o hormonu üretmekle sorumlu
merkeze üretimi durdurma emri veriyor . Bu durumda erkeklerde
ikincil kadınsı karakteristiklerin ortaya çıktığı ,
seksüel isteklerinde azalma olduğu ve bazende iktidarsızlığın
ortaya çıktığı tesbit edilmiştir . Kadınlarda ise adet
dönemleri tamamen ortadan kalkmıştır . Sesleri kalınlaşmış
ve vücutlarında erkeksi gelişmelere rastlanmıştır .
Çok uzun süre steroid kullanmış bir sporcu
, Steve Michalıc'ın erbezlerinde küçülme meydana gelmiştir
. Bu küçülme o boyuttadırki erbezleri bir fındık kadar
ufalmıştır . Ölümün eşiğine gelen bu profesyonel vücutcu
uzun bir t6edaviden sonra normale dönmüş ancak iki yıl
boyunca ereksiyon olamamıştır .
Bu tür ilaçları kullana bir diğer sporcunun
erbezlerinden biri yumruk kadar şişmiş , ancak gördüğü
yoğun tedavi sonucunda iyileşebilmiştir .
Diğerlerine oranla daha az tehlikeli
steroidler var mıdır?
Ağız yoluyla alınanlar karaciğer yıkımı
ile daha çok bağıntılıdırlar . Ancak bunlar daha az
etkilidir . Çünkü kimyasal yapıları uzun bir sindirim
süreci içinde bozulmaktadır . Son zamanlarda üretilen
Ağız yoolu steroidler daha yavaş metobolizmaya karışmak
üzere düzenlenmiştir . Bunlar karaciğerde yoğunlaşır
ve bu yoğulaşma bir zehirlenme etkisi oluşturabilir
. enjeksiyon yolu ile vücuda verilen steroidlerde karaciğer
baypas edilmekte ve doping daha direkt bir şekilde kana
karışmaktadır .Dolayısıyla karaciğer tehlikesi ortadan
kalkıyor gibi görünmektedir
15 - 20 yaş arası büyümesi devam eden
gençlerde steroid kullanımı kemik erimesine sebep olabilir
.
Doping maddeleri psikolojik bağımlılıkta
yapmaktadır . Bu maddeleri kullanmadıkları zaman vücutlarını
ve kuvvetlerinin normale döndüğünü gören sporcular psikolojik
olarak tekrar kullanma mecburiyeti hissetmektedirler
.
Anabolik steroid kullanan sporcular kalp
hastalıkları ilede karşılaşabilirler . 80'lerin ortalarına
doğru yapılan araştırmalar steroidlerin vücuttaki yüksek
yoğunluktaki lipoproteinlerin(HDL) seviyesini düşürdünü
göstermiştir . İstatistiklerle sabittirki HDL seviyesi
yüksek olan kişiler diğerlerine oranla daha az kalp
krizi ile karşılaşmaktadırlar .
Normal olarak sporcuların HDL seviyesi
, normal kişilere oranla daha yüksek olmaktadır . Çünkü
düzenli egzersiz HDL oluşumu arttırıyor gibi görünmektedir
.
* Can
Üstel, "Adale ve Kuvvet"
|